|
YARALANMA, YANIK VE
KIRIKLAR
Trafik kazalarında daha
çok sert ve künt cisimlerin darbesiyle en çok ezik
yara meydana gelir.
- Açık yaralanmada
yapılması gereken ilk işlem, varsa kanama ve buna
bağlı olarak şokun önlenmesidir. Açık yaralarda yara
üzerine tendürdiyot sürülmesi, yara üzerindeki canlı
dokuları öldürerek tedaviyi zorlaştırır.
- İlk yardım önlemi
olarak yara temiz bir sargı beziyle sarılarak dış
etkilerden korunur. Tendürdiyot, oksjenli su ve merhem
kullanılmaz. Yaralı bölge üstte kalacak şekilde yaralı
sağlık kuruluşuna sevk edlilir.
Kesik yaralarda yaranın
vücut eksenine göre yönü önemlidir. Kesik yaralarda
yara kenarları birbirlerine yaklaştırıldıktan sonra
sarılarak ilk yardım yapılır.
Bir cismin batması
suretiyle meydana gelen yaralanmalarda, yabancı cisim
çıkarılmadan yaralı sağlık kuruluşuna sevk edilir.
Yanıklar:
Deri ile deri altı organ
ve dokuların yandığı yanıklar 3, derece yanıklardır.
Büyük ve belirgin iz bırakırlar.
En hafif olup iz
bırakmayan yanıklar 1, derecede yanıklardır.
- Geniş alanlı yanıklarda
tehlike sınırı % 20 dir.
- Yanık yarası olan
kimseye kaza yerinde yara, temiz, soğuk, buz veya
ıslak bir sargı beziyle örtülür.
- Kimyevi madde
yanıklarında yanık bol su ile yakanır.
- Göze kimyevi madde
kaçması halinde bol su ile yıkanır, pamukla kapatılır.
A1, A2 ve F sınıfı belge
ile kullanılan araçların dışındaki araçlarda yangın
söndürme cihazı bulundurulması zorunludur. Yangın
söndürücü, araçta sürücünün hemen yanında olmalı.
Bir trafik kazası sonucu
araçta yangın çıkmaması için öncelikle kontak anahtarı
kapatılmalı ve varsa yaralılar oradan
uzaklaştırılmalıdır.
Motorda başlayan bir
yangını, yangın söndürücü ile söndürmek için, ilk
olarak kaput açılmadan, yangın söndürücü motorun ön ve
alt kısmına püskürtülür.
Olay yerinde ilk yardım
önlemine ihtiyaç duyulmayan yanık çeşidi güneş
yanığıdır.
Yanık yere hiçbir şekilde
diş macunu sürülmez. Yanık yerinde oluşan su
toplanması ( bül ) kesecikleri patlatılmadan yara
bölgesi soğuk tutulmalıdır.
Olay yerinde yanık yere
ilk müdehale soğuk su ve buz, yara üzerine ve
çevresine kısa süre tatbik edilmelidir.
Kırıklar :
Herhangi bir nedene bağlı
olarak kemik dokusu bütünlüğünün bozulmasına kırık
denir.
- Çıkık ve burkulmalar
eklem yerlerinde, kırıklar kemiklerin her yerinde
görülür.
- Kırık kemik uçlarının
yakın organlara batarak yara açmaması ve ağrı meydana
getirmemesi için kırıklar tesbit edilir.(
sabitleştirilir)
- Tesbit işlemi organın
hareketsizliğinin sağlanmasıdır. Eğer tesbit
yapılmazsa felç veya iç kanama meydana gelebilir.
- Uzun kemiklerde kırık
bölgeyi sabit tutan düz nesneye Atel denir.
- Diz ile kalça
arasındaki kemikte kırık varsa, kazazede sırt üstü
yatırılır, iç ve dış yanlardan atel ile tesbit edilir.
Dış atelin boyu koltuk altından topuğa kadar
olmalıdır.
- Pazu kemiği
kırıklarında, atel ile tesbit işleminde ön kol boyuna
kol ile 90 derecelik açı yapacak şekilde asılır. Atel
malzemesi yoksa ceket veya gömlek eteği ön kol
üzerinden kaldırılıp iğlenerek tesbit yapılır.
- Diz ile ayak arasındaki
kemikler kırıldığında uygulanacak atel topuktan
kalçaya kadar olmalıdır.
- Bacak kemiği
kırıklarında atel bulunamadığı durumlarda, iki bacak
arasına yumuşak malzeme konularak bacaklar birbirine
bağlanır.
Omurga kemiği
kırıklarında en tehlikeli sonuç, kırık bölgeden
aşağısının felç olmasıdır. Bu nedenle kazazedenin
oturtulmaması gerekir. Aksi halde felç olabilir.
- Köprücük kemiği
kırıklarında omuz bölgesi kemiklerinin tesbiti
gereklidir. (atel kullanılmaz). Köprücük kemiği
kırıklarında üçgen sargı bezi kullanılır.
Çıkık :
Eklem yüzeylerinin
birbirinden ayrılmasıdır.
- Eklem bandajla en rahat
şekilde tesbit edilir, kalp seviyesinden yukarıda ve
soğuk tutulur. Çıkan bölgenin hareketsizliği
sağlanarak hekime sevk edilir.
Burkulma :
Eklem bağları ve
yüzeylerin zedelenmesine burkulma denir.
- Burkulmalar hareketli
eklem bölgesinde olur.
- Burkulma bölgesindeki
şişmeyi önlemek için kalp seviyesinden yukarıda ve
soğuk tutulur. Burkulma bölgesi ilk 12 saat soğuk daha
sonra sıcak tutulmalıdır.
Burkulma ve çıkıklarda
ağrı sonucu oluşacak şoku önlemeye yardımcı olmak için
ilk yardım uygulanırken hastanın üstü örtülerek vücut
sıcaklığının korunması sağlanır.
|